Trật bán phần gân mác là tình trạng gân mác di chuyển khỏi vị trí bình thường ở phía sau mắt cá ngoài, thường do tổn thương các cấu trúc giữ gân. Tình trạng này có thể gây đau mặt ngoài cổ chân, sưng nề và cảm giác khớp không vững khi vận động.
Chấn thương thường gặp ở người chơi thể thao, đặc biệt trong các hoạt động đòi hỏi đổi hướng nhanh, bật nhảy hoặc di chuyển trên địa hình không bằng phẳng. Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường giúp người bệnh tránh làm tổn thương tiến triển và hạn chế tái phát.
1. Trật bán phần gân mác là gì?
Gân mác là nhóm gân nằm ở phía ngoài cẳng chân và đi phía sau mắt cá ngoài. Các gân này tham gia vào quá trình kiểm soát chuyển động bàn chân, hỗ trợ ổn định cổ chân và giúp bàn chân thích nghi với địa hình khi đi lại.
Thông thường, gân mác được giữ ổn định trong rãnh phía sau xương mác nhờ các cấu trúc mô mềm, trong đó có mạc giữ gân mác trên.
Trật bán phần gân mác là cách gọi tình trạng gân dịch chuyển bất thường một phần khỏi vị trí giải phẫu bình thường. Tùy trường hợp, gân có thể trượt khỏi rãnh hoặc di chuyển bất thường khi cổ chân vận động. Tình trạng này có thể liên quan đến tổn thương mạc giữ gân, hình dạng rãnh xương hoặc sự mất ổn định của gân.
2. Nguyên nhân gây trật bán phần gân mác
2.1. Chấn thương lật cổ chân
Một cú lật cổ chân mạnh, đặc biệt khi bàn chân bị xoay hoặc gập đột ngột, có thể làm tổn thương cấu trúc giữ gân mác. Khi các cấu trúc này suy yếu, gân có thể dịch chuyển khỏi vị trí bình thường.
2.2. Vận động thể thao cường độ cao
Các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, cầu lông, trượt tuyết hoặc chạy địa hình đòi hỏi cổ chân liên tục thay đổi hướng và kiểm soát lực. Những động tác tăng tốc, phanh đột ngột hoặc tiếp đất sai tư thế có thể làm tăng nguy cơ chấn thương.
2.3. Tổn thương mạc giữ gân mác
Mạc giữ gân mác có nhiệm vụ giữ các gân ổn định phía sau mắt cá ngoài. Khi cấu trúc này bị giãn hoặc rách, gân có thể trượt khỏi rãnh xương trong một số động tác.
2.4. Đặc điểm giải phẫu cổ chân
Một số người có hình dạng rãnh xương mác hoặc cấu trúc mô mềm không thuận lợi cho việc giữ gân ổn định. Những đặc điểm này có thể góp phần làm tăng nguy cơ gân mác dịch chuyển bất thường.
2.5. Tình trạng mất ổn định cổ chân kéo dài
Người từng bị bong gân cổ chân nhiều lần có thể gặp tình trạng mất ổn định khi vận động. Điều này làm tăng nguy cơ chấn thương tái diễn và có thể đi kèm các vấn đề ở hệ thống gân mác.
3. Dấu hiệu nhận biết trật bán phần gân mác
Các biểu hiện có thể khác nhau tùy theo mức độ tổn thương. Những dấu hiệu thường gặp gồm:
- Đau phía ngoài mắt cá chân: Cơn đau thường tập trung ở phía sau hoặc quanh mắt cá ngoài và có thể tăng khi vận động.
- Sưng nề quanh cổ chân: Vùng tổn thương có thể sưng, đau khi chạm vào, đặc biệt sau chấn thương.
- Cảm giác gân bật hoặc trượt: Một số người nhận thấy tiếng bật hoặc cảm giác gân dịch chuyển khi xoay cổ chân.
- Cổ chân thiếu ổn định: Người bệnh có thể cảm thấy cổ chân không vững khi đi nhanh, đổi hướng hoặc vận động trên địa hình không bằng phẳng.
- Đau khi vận động thể thao: Các động tác bật nhảy, chạy, đổi hướng hoặc xoay bàn chân có thể làm triệu chứng tăng lên.
- Triệu chứng tái phát: Nếu gân tiếp tục trượt khỏi vị trí bình thường, đau và cảm giác bật gân có thể lặp lại nhiều lần.
Các dấu hiệu này không đủ để khẳng định chắc chắn tình trạng trật gân mác. Bong gân mắt cá ngoài, viêm hoặc rách gân mác và những tổn thương khác cũng có thể gây triệu chứng tương tự.
4. Trật bán phần gân mác có nguy hiểm không?
Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào tổn thương đi kèm và mức độ mất ổn định của gân. Nếu tình trạng dịch chuyển lặp lại, người bệnh có thể bị đau kéo dài, hạn chế vận động hoặc gặp khó khăn khi quay lại thể thao.
Một số trường hợp có thể đi kèm rách gân mác hoặc tổn thương mạc giữ gân. Nếu không được đánh giá và xử trí phù hợp, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng ổn định cổ chân và làm tăng nguy cơ chấn thương tái diễn.
Vì vậy, người bệnh không nên cố tiếp tục vận động mạnh khi xuất hiện đau hoặc cảm giác gân bật bất thường ở phía ngoài mắt cá.
5. Chẩn đoán trật bán phần gân mác như thế nào?
Bác sĩ sẽ khai thác thời điểm xuất hiện triệu chứng, cơ chế chấn thương và tiền sử bong gân cổ chân. Khi thăm khám, bác sĩ có thể đánh giá vị trí đau, tình trạng sưng và sự dịch chuyển của gân trong các động tác phù hợp.
Một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh có thể được sử dụng:
- Siêu âm động: Giúp quan sát sự dịch chuyển của gân khi cổ chân vận động.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): Hỗ trợ đánh giá gân mác, mạc giữ gân và các mô mềm xung quanh.
- Chụp X-quang: Có thể được chỉ định khi cần kiểm tra tổn thương xương hoặc những bất thường đi kèm.
Việc lựa chọn phương pháp thăm dò phụ thuộc vào kết quả thăm khám và tình trạng cụ thể của người bệnh.
6. Hướng xử trí và phục hồi
Hướng xử trí trật bán phần gân mác phụ thuộc vào mức độ tổn thương, tình trạng mất ổn định và nhu cầu vận động của người bệnh.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc bảo vệ cổ chân, hạn chế vận động gây đau, sử dụng dụng cụ cố định phù hợp và xây dựng chương trình phục hồi chức năng. Trường hợp gân mất ổn định kéo dài, tổn thương nặng hoặc tái phát nhiều lần có thể cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá để cân nhắc phương án điều trị phù hợp.
Người bệnh không nên tự cố đẩy gân về vị trí cũ hoặc thực hiện các động tác xoay, bẻ cổ chân mạnh. Nếu xuất hiện đau dữ dội, sưng nhanh, biến dạng hoặc không thể chịu lực lên chân, cần được kiểm tra y tế sớm.
7. Cách phòng ngừa trật bán phần gân mác
Để giảm nguy cơ chấn thương và tái phát, người bệnh nên:
- Khởi động kỹ trước khi tham gia hoạt động thể thao.
- Tăng cường độ tập luyện từ từ, tránh thay đổi cường độ đột ngột.
- Lựa chọn giày phù hợp với môn thể thao và địa hình.
- Tập luyện sức mạnh cơ quanh cổ chân và khả năng giữ thăng bằng.
- Phục hồi đầy đủ sau bong gân hoặc chấn thương cổ chân.
- Dừng vận động khi xuất hiện đau, sưng hoặc cảm giác gân bật bất thường.
Đặc biệt, người từng bị trật gân mác hoặc bong gân cổ chân tái diễn nên được đánh giá độ ổn định trước khi quay lại hoạt động thể thao cường độ cao.
8. Khi nào cần thăm khám?
Nếu đau phía ngoài mắt cá kéo dài, cổ chân thường xuyên sưng hoặc xuất hiện cảm giác gân trượt khi vận động, người bệnh nên thăm khám để xác định nguyên nhân. Việc đánh giá sớm giúp phân biệt trật gân mác với bong gân, viêm gân hoặc các tổn thương khác và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.
Cách điều trị hiệu quả cao tại HTC
Với bệnh lý này trước hết phải xác định được nguyên nhân gốc rễ gây ra bệnh, việc chuẩn đoán đúng bệnh rất quan trọng để tránh những đau đớn không đáng có và tiến triển nặng ở bệnh nhân
Mục tiêu điều trị bao gồm:
- Hết toàn bộ các triệu chứng đau, sưng, viêm, tê bì, khó chịu cho người bệnh
- Làm lành tổn thương, tái tạo mô tế bào mới
- Cấu trúc cơ xương khớp tại ngón tây hồi phục, hết xơ, hết cứng, hết lắng đọng canxi…
- Toàn bộ biên độ vận động khớp bình thường, các cử động không còn bất cứ một khó chịu, đau đớn nào
HTC đã thành công trong việc chữa các bệnh lý khớp chân, khôi phục chức năng vận động cho nhiều bệnh nhân nhờ đội ngũ y bác sĩ giỏi, phương pháp khoa học mang lại hiệu quả nhanh và bền vững, hệ thống trang thiết bị hiện đại, đặc biệt chi phí hợp lý chính là một điểm cộng sáng giá.
Kết thúc liệu trình điều trị người bệnh hết đau nhức mỏi, sưng, viêm. Đi lại tốt. Hiệu quả điều trị duy trì lâu dài.
Xem thêm: Bệnh nhân nói gì về HTC
Lựa chọn HTC là sự lựa chọn thông thái vì:
- Phương pháp đem lại quả nhanh và an toàn. Cảm nhận ngay sau 1-3 buổi điều trị
- HTC có đội ngũ Giáo sư – Tiến sĩ, Bác sĩ đầu ngành về điều trị Cơ – Xương – Khớp tại Việt Nam
- Đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm từ các trường đại học lớn như Đại học Y Hà Nội, Học viện Y học Cổ Truyền Việt Nam, Đại học kỹ thuật y tế Hải Dương…
- CÓ CAM KẾT HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ – CÓ TRÁCH NHIỆM VÀ TRUNG THỰC VỚI BỆNH NHÂN
- Hiệu quả duy trì lâu dài do đây là cách chữa phục hồi tận gốc chứ không phải do tác dụng của chất giảm đau
- Thời gian điều trị chỉ 1 tiếng/buổi, 1 tuần tối đa 3 buổi. Không cần nghỉ làm
- Không đau đớn, không cần khiêng khem gì
- Chi phí minh bạch, rõ ràng, phù hợp với mọi người
- Dịch vụ tận tâm, chuyên nghiệp. Không gian phòng khám rộng thoáng, thuận tiện di chuyển.
Bệnh nhân đông, tỷ lệ giới thiệu cao là minh chứng rõ nhất cho chất lượng phòng khám.
PHÒNG KHÁM HTC – ĐIỆN THOẠI: 096.369.1010 – 090.432.8838
>>>Nhận ngay gói ưu đãi Khám + Chữa bệnh giá chỉ 199K (không mất thêm phụ phí)
