Đau khớp cùng chậu là tình trạng đau xuất phát từ khớp cùng chậu hoặc các cấu trúc xung quanh khớp này. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng thắt lưng thấp, gần mông, có thể lan xuống đùi và đôi khi gây nhầm lẫn với đau cột sống thắt lưng hoặc đau thần kinh tọa.
Khớp cùng chậu đóng vai trò kết nối xương cùng ở đáy cột sống với hai xương chậu. Khi khớp hoặc các mô xung quanh bị tổn thương, viêm hay chịu tải không phù hợp, người bệnh có thể bị đau và hạn chế vận động.
1. Khớp cùng chậu là gì?
Khớp cùng chậu (sacroiliac joint) nằm ở hai bên xương cùng, nơi tiếp nối cột sống với khung chậu. Khớp này có biên độ chuyển động nhỏ nhưng giữ vai trò quan trọng trong việc truyền lực giữa thân mình và hai chi dưới.
Các dây chằng chắc khỏe xung quanh khớp giúp duy trì sự ổn định của khung chậu khi đứng, đi lại và thực hiện các hoạt động thường ngày.
Đau khớp cùng chậu có thể liên quan đến rối loạn cơ học, tổn thương dây chằng, viêm khớp hoặc những bệnh lý khác. Đau ở vùng gần khớp cùng chậu không đồng nghĩa chắc chắn với bệnh lý tại chính khớp này.
2. Nguyên nhân gây đau khớp cùng chậu
2.1. Rối loạn cơ học và quá tải khớp
Khớp cùng chậu chịu lực trong quá trình đứng, đi bộ, chạy và mang vác. Việc tăng cường độ hoạt động đột ngột, thực hiện động tác lặp lại hoặc chịu tải không phù hợp có thể làm đau vùng khớp và mô mềm lân cận.
2.2. Chấn thương vùng chậu
Ngã, va đập hoặc tai nạn có thể làm tổn thương dây chằng, xương và các cấu trúc quanh khớp cùng chậu. Đau sau chấn thương cần được đánh giá cẩn thận, đặc biệt khi người bệnh khó đứng hoặc đi lại.
2.3. Thay đổi trong thai kỳ và sau sinh
Trong thai kỳ, thay đổi nội tiết và tải trọng cơ học có thể ảnh hưởng đến hệ thống dây chằng, khớp vùng chậu. Một số phụ nữ xuất hiện đau quanh khớp cùng chậu khi đi bộ, đứng lâu, bước cầu thang hoặc trở mình.
Tuy nhiên, đau vùng chậu sau sinh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau nên cần được đánh giá trước khi bắt đầu chương trình phục hồi.
2.4. Bệnh lý viêm khớp cùng chậu
Viêm khớp cùng chậu có thể liên quan đến các bệnh lý viêm cột sống như viêm cột sống trục. Người bệnh có thể đau vùng mông, cứng lưng vào buổi sáng và cảm thấy dễ chịu hơn khi vận động.
Trong trường hợp nghi ngờ bệnh lý viêm, cần thăm khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.
2.5. Các vấn đề tại cột sống thắt lưng và khớp háng
Thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống thắt lưng, bệnh lý khớp háng hoặc kích thích dây thần kinh có thể gây đau tại vùng gần khớp cùng chậu. Đây là lý do cần phân biệt rõ nguồn gốc cơn đau thay vì chỉ dựa vào vị trí đau ở lưng dưới hoặc mông.
3. Triệu chứng đau khớp cùng chậu thường gặp
Người bị đau khớp cùng chậu có thể xuất hiện một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Đau ở vùng thắt lưng thấp, gần hõm mông hoặc một bên khung chậu.
- Đau tăng khi đứng lâu, đi bộ, leo cầu thang hoặc đứng dồn trọng lượng lên một chân.
- Khó chịu khi chuyển từ tư thế ngồi sang đứng.
- Đau khi xoay người, trở mình hoặc thay đổi tư thế trên giường.
- Cơn đau có thể lan xuống mông và mặt sau đùi, thường không điển hình theo một đường thần kinh cụ thể.
- Cứng hoặc khó chịu vùng chậu sau khi duy trì một tư thế trong thời gian dài.
Nếu có tê bì rõ rệt, yếu chân hoặc đau lan xuống chân theo đường điển hình của dây thần kinh, cần đánh giá thêm khả năng bệnh lý cột sống hoặc chèn ép thần kinh.
4. Phân biệt đau khớp cùng chậu với đau thần kinh tọa
Đau khớp cùng chậu thường tập trung ở vùng lưng thấp và mông, có thể tăng khi chuyển tư thế hoặc chịu tải lên một chân.
Đau thần kinh tọa thường liên quan đến sự kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh, có thể lan từ lưng xuống mông, mặt sau đùi và cẳng chân, kèm tê bì hoặc yếu cơ trong một số trường hợp.
Tuy nhiên, triệu chứng có thể chồng lấp và hai bệnh lý có thể cùng tồn tại. Chẩn đoán cần dựa trên khám lâm sàng và xét nghiệm phù hợp khi cần thiết.
5. Chẩn đoán đau khớp cùng chậu
Bác sĩ sẽ khai thác đặc điểm đau, tiền sử chấn thương, thai kỳ, bệnh lý viêm và những yếu tố khiến triệu chứng tăng lên. Khám lâm sàng có thể bao gồm các nghiệm pháp gây đau vùng khớp cùng chậu, kiểm tra vận động cột sống, khớp háng và chức năng thần kinh.
X-quang, MRI hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác có thể được sử dụng tùy tình huống. Trong một số trường hợp chưa rõ nguyên nhân, bác sĩ có thể cân nhắc nghiệm pháp phong bế khớp để hỗ trợ xác định nguồn gốc đau.
6. Phương pháp điều trị đau khớp cùng chậu
Hướng điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây đau, mức độ triệu chứng và khả năng vận động của người bệnh.
Điều chỉnh hoạt động hằng ngày
- Hạn chế tạm thời các hoạt động làm đau tăng rõ rệt.
- Tránh mang vác nặng hoặc đứng dồn lực lên một chân quá lâu.
- Thay đổi tư thế thường xuyên nếu phải ngồi hoặc đứng trong thời gian dài.
- Duy trì đi bộ nhẹ nhàng trong giới hạn chịu đựng nếu không có chống chỉ định.
Vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu có thể hỗ trợ cải thiện khả năng vận động, sức mạnh cơ và sự kiểm soát của thân mình, khung chậu. Các kỹ thuật trị liệu cần được lựa chọn theo nguyên nhân, tránh tác động không phù hợp lên vùng tổn thương.
Bài tập phục hồi chức năng
Chương trình tập có thể bao gồm:
- Bài tập kiểm soát và ổn định cơ thân mình.
- Tăng cường cơ mông và các nhóm cơ hỗ trợ khung chậu.
- Bài tập cải thiện tầm vận động hông khi có hạn chế.
- Luyện tập thăng bằng và khả năng chịu tải khi đi lại.
Bài tập cần được cá nhân hóa theo mức độ đau và khả năng vận động. Không nên tự thực hiện các động tác vặn xoắn mạnh hoặc cố nắn chỉnh khớp khi chưa được đánh giá.
Điều trị theo nguyên nhân
Nếu đau do bệnh lý viêm, chấn thương hoặc bệnh lý cột sống đi kèm, người bệnh cần được đánh giá chuyên khoa để có kế hoạch điều trị phù hợp. Chỉ tập phục hồi chức năng có thể không đủ nếu nguyên nhân nền chưa được xác định và xử trí.
7. Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên thăm khám khi đau vùng lưng thấp hoặc mông kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến đi lại, giấc ngủ và sinh hoạt.
Cần được chăm sóc y tế khẩn cấp nếu đau sau chấn thương nghiêm trọng, không thể đứng hoặc đi lại, sốt kèm đau lưng, yếu chân tiến triển, tê vùng đáy chậu hoặc xuất hiện rối loạn tiểu tiện, đại tiện mới khởi phát.
8. Phục hồi chức năng tại Phòng Khám HTC
Đau khớp cùng chậu có thể liên quan đến nhiều cấu trúc của hệ cơ xương khớp. Đánh giá đúng nguyên nhân giúp lựa chọn phương pháp phục hồi an toàn và phù hợp hơn.
Tại Phòng Khám HTC, chương trình điều trị bảo tồn có thể kết hợp vật lý trị liệu, kỹ thuật trị liệu, bài tập phục hồi chức năng và theo dõi tiến triển. Nội dung tập luyện được cá nhân hóa dựa trên tình trạng, khả năng vận động và mục tiêu phục hồi của từng người bệnh.
>>>Nhận ngay gói ưu đãi Khám + Chữa bệnh giá chỉ 99K (không mất thêm phụ phí)
Thông thường với bệnh lý này giai đoạn đầu mục tiêu điều trị là giúp bệnh nhân giảm đau, giảm viêm, giảm các triệu chứng khó chịu. Sau đó sẽ tiến hành giải quyết triệt nguyên nhân gây bệnh, phục hồi để bệnh nhân lấy lại sức cơ và khả năng vận động bình thường. Cuối cùng là giải pháp tăng cường chất lượng cơ xương khớp để bệnh nhân không bị tái phát bệnh.
Phòng khám HTC là một trong các địa chỉ vàng trong điều trị bệnh cơ xương khớp ở Việt Nam. Tại HTC tất cả các giải pháp đưa ra đều dựa trên khoa học KHÔNG DÙNG THUỐC-KHÔNG TIÊM-KHÔNG PHẪU THUẬT. Mục tiêu điều trị là phục hồi hoàn toàn tự nhiên chứ không phải chỉ giảm triệu chứng. Chỉ có như vậy nguy cơ tái phát thấp và an toàn tuyệt đối cho bệnh nhân.
HTC đã thành công trong việc chữa phong thấp khớp, khôi phục chức năng vận động cho nhiều bệnh nhân, kể cả những trường hợp đã thất bại với các phương pháp chữa trị khác nhờ đội ngũ y bác sĩ giỏi, phương pháp độc quyền mang lại hiệu quả nhanh và bền vững, hệ thống trang thiết bị hiện đại, đặc biệt chi phí hợp lý chính là một điểm cộng sáng giá.
