Nguyên nhân bong gân mắt cá chân và cách nhận biết

Bong gân mắt cá chân là chấn thương thường gặp trong sinh hoạt hằng ngày và các hoạt động thể thao. Tình trạng này xảy ra khi các dây chằng giữ ổn định khớp cổ chân bị kéo giãn quá mức hoặc rách một phần, thậm chí rách hoàn toàn. Việc nhận biết nguyên nhân bong gân mắt cá chân giúp mỗi người chủ động phòng tránh chấn thương và hạn chế nguy cơ tái phát.

1. Bong gân mắt cá chân là gì?

Bong gân mắt cá chân là tình trạng tổn thương dây chằng quanh khớp cổ chân do khớp bị xoay, lật hoặc vận động vượt quá giới hạn bình thường. Chấn thương thường gặp nhất là lật cổ chân vào trong, gây ảnh hưởng đến các dây chằng ở phía ngoài mắt cá.

Mức độ tổn thương có thể từ nhẹ, khi dây chằng chỉ bị kéo giãn, đến nặng khi dây chằng bị rách một phần hoặc hoàn toàn. Tùy theo mức độ chấn thương, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng đau, sưng, bầm tím và khó khăn khi đi lại.

2. Những nguyên nhân bong gân mắt cá chân thường gặp

2.1. Vận động sai tư thế

Đặt bàn chân sai tư thế khi tiếp đất, bước hụt hoặc xoay cổ chân đột ngột có thể khiến dây chằng chịu lực kéo quá mức. Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến bong gân mắt cá chân.

2.2. Thay đổi hướng di chuyển đột ngột

Các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, cầu lông và tennis thường yêu cầu người chơi tăng tốc, giảm tốc hoặc đổi hướng liên tục. Nếu cổ chân không kịp thích nghi với lực tác động, dây chằng có thể bị tổn thương.

2.3. Đi trên địa hình không bằng phẳng

Đi bộ trên đường gồ ghề, chạy trên mặt sân trơn trượt hoặc bước xuống bậc thềm không đúng cách đều làm tăng nguy cơ lật cổ chân. Nguy cơ này cao hơn khi người tập di chuyển nhanh hoặc không quan sát địa hình.

2.4. Tiếp đất sau khi nhảy

Khi tiếp đất sau một cú nhảy, lực tác động lên cổ chân có thể tăng đáng kể. Nếu bàn chân tiếp xúc mặt đất trong tư thế không ổn định hoặc tiếp đất lên chân người khác, dây chằng dễ bị kéo giãn hoặc rách.

2.5. Tiền sử bong gân mắt cá chân

Người từng bị bong gân có thể gặp tình trạng dây chằng chưa phục hồi hoàn toàn hoặc khớp cổ chân mất ổn định. Nếu quay lại vận động mạnh quá sớm, nguy cơ tái chấn thương sẽ tăng lên.

2.6. Sức mạnh cơ và khả năng giữ thăng bằng chưa tốt

Cơ quanh cổ chân yếu, khả năng cảm nhận vị trí khớp kém hoặc thăng bằng chưa tốt có thể khiến bàn chân khó thích nghi với những thay đổi bất ngờ trong quá trình vận động.

3. Dấu hiệu nhận biết bong gân mắt cá chân

Các triệu chứng có thể xuất hiện ngay sau chấn thương hoặc tăng dần trong những giờ tiếp theo, bao gồm:

Đau quanh mắt cá chân, đặc biệt khi đứng hoặc đi lại.
Sưng nề tại vùng dây chằng bị tổn thương.
Xuất hiện vết bầm tím quanh cổ chân.
Hạn chế khả năng xoay hoặc cử động cổ chân.
Cảm giác lỏng khớp hoặc không vững khi bước đi.
Khó chịu hoặc không thể chịu lực lên chân trong trường hợp nặng.

Không phải mọi trường hợp bong gân đều có biểu hiện giống nhau. Đau nhiều, sưng nhanh hoặc không thể chịu lực lên chân cũng có thể liên quan đến gãy xương hoặc tổn thương khác.

4. Bong gân mắt cá chân có nguy hiểm không?

Bong gân nhẹ có thể phục hồi tốt nếu được chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, tổn thương dây chằng nặng hoặc không được phục hồi đầy đủ có thể dẫn đến đau kéo dài, hạn chế vận động, mất ổn định cổ chân và bong gân tái diễn.

Một số trường hợp còn có thể đi kèm tổn thương sụn khớp, gân hoặc xương quanh cổ chân. Vì vậy, không nên chủ quan chỉ vì vẫn có thể đi lại sau chấn thương.

5. Cách xử trí và phòng ngừa bong gân mắt cá chân

Khi nghi ngờ bong gân, người bệnh nên tạm dừng hoạt động gây đau, bảo vệ cổ chân và hạn chế chịu lực nếu việc đi lại khiến triệu chứng tăng lên. Có thể chườm lạnh qua lớp khăn trong khoảng 15–20 phút mỗi lần để giảm đau và sưng; tránh đặt đá trực tiếp lên da.

Không nên cố xoay cổ chân, xoa bóp mạnh hoặc quay lại tập luyện khi còn đau và sưng. Nếu đau dữ dội, biến dạng khớp, tê lạnh bàn chân hoặc không thể chịu lực, cần được đánh giá y tế sớm.

Để phòng ngừa chấn thương, nên khởi động trước khi tập luyện, sử dụng giày phù hợp, tập tăng cường sức mạnh cơ quanh cổ chân và luyện khả năng giữ thăng bằng. Người từng bị bong gân cần phục hồi đầy đủ trước khi trở lại các hoạt động cường độ cao.

6. Khi nào nên thăm khám?

Người bệnh nên thăm khám nếu cổ chân sưng đau nhiều, khó đi lại, có dấu hiệu mất ổn định hoặc triệu chứng không cải thiện. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng tổn thương và cân nhắc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết để phân biệt bong gân với gãy xương hoặc tổn thương khác.

Phòng khám Xương khớp HTC khuyến khích người bệnh chủ động kiểm tra khi gặp chấn thương cổ chân, đặc biệt nếu tình trạng đau tái diễn hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt và luyện tập.

Cách điều trị hiệu quả cao tại HTC

Với bệnh lý này trước hết phải xác định được nguyên nhân gốc rễ gây ra bệnh, việc chuẩn đoán đúng bệnh rất quan trọng để tránh những đau đớn không đáng có và tiến triển nặng ở bệnh nhân

Mục tiêu điều trị bao gồm:

Hết toàn bộ các triệu chứng đau, sưng, viêm, tê bì, khó chịu cho người bệnh
Làm lành tổn thương, tái tạo mô tế bào mới
Cấu trúc cơ xương khớp tại ngón tây hồi phục, hết xơ, hết cứng, hết lắng đọng canxi…
Toàn bộ biên độ vận động khớp bình thường, các cử động không còn bất cứ một khó chịu, đau đớn nào

HTC đã thành công trong việc chữa các bệnh lý khớp chân, khôi phục chức năng vận động cho nhiều bệnh nhân nhờ đội ngũ y bác sĩ giỏi, phương pháp khoa học mang lại hiệu quả nhanh và bền vững, hệ thống trang thiết bị hiện đại, đặc biệt chi phí hợp lý chính là một điểm cộng sáng giá.

Kết thúc liệu trình điều trị người bệnh hết đau nhức mỏi, sưng, viêm. Đi lại tốt. Hiệu quả điều trị duy trì lâu dài.

Xem thêm: Bệnh nhân nói gì về HTC

Lựa chọn HTC là sự lựa chọn thông thái vì:

Phương pháp đem lại quả nhanh và an toàn. Cảm nhận ngay sau 1-3 buổi điều trị
HTC có đội ngũ Giáo sư – Tiến sĩ, Bác sĩ đầu ngành về điều trị Cơ – Xương – Khớp tại Việt Nam
Đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm từ các trường đại học lớn như Đại học Y Hà Nội, Học viện Y học Cổ Truyền Việt Nam, Đại học kỹ thuật y tế Hải Dương…
CÓ CAM KẾT HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ – CÓ TRÁCH NHIỆM VÀ TRUNG THỰC VỚI BỆNH NHÂN
Hiệu quả duy trì lâu dài do đây là cách chữa phục hồi tận gốc chứ không phải do tác dụng của chất giảm đau
Thời gian điều trị chỉ 1 tiếng/buổi, 1 tuần tối đa 3 buổi. Không cần nghỉ làm
Không đau đớn, không cần khiêng khem gì
Chi phí minh bạch, rõ ràng, phù hợp với mọi người
Dịch vụ tận tâm, chuyên nghiệp. Không gian phòng khám rộng thoáng, thuận tiện di chuyển.

Bệnh nhân đông, tỷ lệ giới thiệu cao là minh chứng rõ nhất cho chất lượng phòng khám.

PHÒNG KHÁM HTC – ĐIỆN THOẠI: 096.369.1010 – 090.432.8838

>>>Nhận ngay gói ưu đãi Khám + Chữa bệnh giá chỉ 199K (không mất thêm phụ phí)