Đứt rách dây chằng chéo trước (ACL) là tình trạng dây chằng nằm bên trong khớp gối bị tổn thương một phần hoặc đứt hoàn toàn.
Dây chằng chéo trước có vai trò quan trọng trong việc giữ ổn định khớp gối, hạn chế xương chày trượt ra phía trước so với xương đùi và kiểm soát chuyển động xoay của khớp.
Khi dây chằng chéo trước bị đứt, khả năng giữ vững khớp gối suy giảm. Người bệnh có thể gặp tình trạng đau, sưng, hạn chế vận động và cảm giác đầu gối bị khuỵu khi di chuyển.
Chấn thương dây chằng chéo trước thường xảy ra trong các hoạt động thể thao hoặc tai nạn có sự thay đổi hướng chuyển động đột ngột.
Những nguyên nhân thường gặp gồm:
Đổi hướng đột ngột: Khi đang chạy nhanh nhưng bất ngờ chuyển hướng khiến khớp gối chịu lực xoắn lớn.
Tiếp đất sai tư thế: Đầu gối duỗi quá mức hoặc đổ vào phía trong khi tiếp đất sau khi nhảy.
Dừng lại đột ngột: Tạo áp lực lớn lên hệ thống dây chằng giữ ổn định khớp.
Va chạm trực tiếp: Lực tác động mạnh vào đầu gối trong quá trình chơi thể thao hoặc tai nạn.
Chấn thương thể thao: Thường gặp ở bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền, cầu lông và các môn có động tác xoay người nhanh.
Người bệnh có thể xuất hiện những dấu hiệu sau:
Nghe thấy tiếng bật hoặc tiếng rắc tại đầu gối khi chấn thương.
Đau đột ngột, đặc biệt khi cố gắng tiếp tục vận động.
Đầu gối sưng nhanh trong vài giờ đầu sau chấn thương.
Khó khăn khi duỗi thẳng hoặc gập đầu gối.
Cảm giác khớp gối lỏng lẻo, thiếu ổn định.
Đầu gối có thể bị khuỵu khi đi lại, chạy hoặc đổi hướng.
Giảm khả năng tham gia các hoạt động thể thao.
Không phải tất cả người bệnh đều có đầy đủ những triệu chứng trên. Một số trường hợp đứt ACL vẫn có thể đi lại trên mặt phẳng nhưng gặp khó khăn khi xoay người hoặc vận động mạnh.
Tổn thương ACL thường được phân thành ba mức độ:
Độ 1: Giãn dây chằng
Dây chằng bị kéo giãn nhưng vẫn duy trì tính liên tục.
Có thể xuất hiện đau nhẹ và sưng ít.
Khớp gối nhìn chung vẫn giữ được độ ổn định.
Độ 2: Rách một phần
Một phần sợi dây chằng bị đứt.
Đau và sưng rõ rệt hơn.
Khả năng giữ vững khớp gối có thể bị suy giảm.
Độ 3: Đứt hoàn toàn
Dây chằng chéo trước bị đứt hoàn toàn.
Khớp gối thường mất ổn định rõ rệt.
Người bệnh có thể gặp khó khăn khi chạy, nhảy hoặc thay đổi hướng di chuyển.
Để xác định chính xác tình trạng tổn thương, bác sĩ có thể thực hiện:
Thăm khám lâm sàng: Đánh giá mức độ đau, sưng và độ ổn định của khớp gối.
Nghiệm pháp Lachman: Kiểm tra độ dịch chuyển ra trước của xương chày.
Nghiệm pháp ngăn kéo trước: Đánh giá khả năng giữ vững của dây chằng chéo trước.
Nghiệm pháp Pivot Shift: Kiểm tra tình trạng mất vững xoay của khớp gối.
Chụp MRI: Hỗ trợ xác định mức độ tổn thương ACL và các cấu trúc liên quan như sụn chêm, sụn khớp và các dây chằng khác.
Tùy thuộc vào mức độ tổn thương, nhu cầu vận động và tình trạng mất vững khớp gối, người bệnh có thể được lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Chương trình phục hồi chức năng thường bao gồm:
Kiểm soát sưng đau và bảo vệ khớp gối trong giai đoạn đầu.
Tập phục hồi biên độ gập và duỗi khớp gối.
Tăng cường sức mạnh cơ tứ đầu đùi và cơ đùi sau.
Tập kiểm soát thần kinh cơ và khả năng giữ thăng bằng.
Luyện tập khả năng phối hợp vận động và kiểm soát tư thế.
Tăng dần cường độ tập luyện theo khả năng phục hồi.
Đối với người bị đứt hoàn toàn ACL, đặc biệt khi có tình trạng mất vững hoặc mong muốn quay lại các môn thể thao cường độ cao, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật tái tạo dây chằng. Phục hồi chức năng vẫn đóng vai trò thiết yếu trước và sau phẫu thuật.
Khởi động kỹ trước khi vận động.
Tập tăng cường sức mạnh cơ đùi và cơ mông.
Rèn luyện kỹ thuật tiếp đất đúng cách.
Học cách đổi hướng và giảm tốc độ an toàn.
Duy trì khả năng thăng bằng và phối hợp vận động.
Không cố gắng tiếp tục thi đấu khi đầu gối đang đau hoặc mất ổn định.
Tại HTC các bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám cẩn thận để đánh giá chính xác và toàn diện tình trạng bệnh lý của người bệnh. Từ đó tạo tiền để cho điều trị bệnh lý khớp gối hiệu quả. Quy trình khám như sau:
>>>Nhận ngay gói ưu đãi Khám + Chữa bệnh giá chỉ 199K (không mất thêm phụ phí)
Rất nhiều bệnh nhân chia sẻ thực tế tại ĐÂY
U nang Baker (Baker’s Cyst) là tình trạng tích tụ dịch hoạt dịch tạo thành…
Bệnh Osgood-Schlatter là tình trạng tổn thương tại vùng sụn tăng trưởng ở lồi củ…
Hội chứng dải chậu chày (Iliotibial Band Syndrome – ITBS) là tình trạng đau ở…
Viêm gân bánh chè (Jumper’s Knee) là tình trạng tổn thương và thoái hóa gân…
Rách sụn chêm trong gối là tình trạng tổn thương sụn chêm nằm ở phía…
Rách dây chằng bên trong gối, còn gọi là tổn thương dây chằng bên chày…