Đứt Gân Cơ Nhị Đầu Đoạn Xa: Nguyên Nhân, Triệu Chứng & Cách Điều Trị

Đứt gân cơ nhị đầu đoạn xa là chấn thương gân tách khỏi xương quay tại khuỷu tay, thường gặp ở nam giới trung niên khi nâng vật nặng. Triệu chứng bao gồm tiếng “rắc” đột ngột, đau dữ dội, bầm tím, yếu cơ và biến dạng bắp tay. Phẫu thuật nối gân sớm (trong vòng 3 tuần) là cần thiết để khôi phục sức mạnh.

Các dấu hiệu nhận biết đứt gân cơ nhị đầu đoạn xa

• Tiếng “pốp” đột ngột: Người bệnh thường nghe hoặc cảm thấy một tiếng nổ nhẹ ở vùng khuỷu tay ngay khi xảy ra chấn thương.
• Biến dạng cơ (Dấu hiệu “Popeye ngược”): Khi gân đứt hoàn toàn, cơ nhị đầu bị co rút về phía vai, tạo ra một khối u tròn ở phần trên cánh tay và một vùng lõm ở mặt trước khuỷu tay.
• Sưng và bầm tím: Vùng mặt trước khuỷu tay và cẳng tay thường bị sưng nề, xuất hiện các vết bầm tím lan rộng.
• Yếu vận động: Giảm đáng kể lực khi thực hiện động tác xoay ngửa bàn tay (như vặn tua-vít) và gập khuỷu tay.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ đứt gân cơ nhị đầu đoạn xa

• Chấn thương đột ngột: Xảy ra khi cố gắng nâng một vật quá nặng hoặc khi cánh tay bị duỗi thẳng cưỡng bức lúc cơ đang co mạnh (ví dụ: trong cử tạ).
• Thoái hóa gân: Tình trạng viêm mãn tính hoặc sử dụng quá mức khiến gân bị mòn, dễ đứt dù chỉ chịu tác động nhẹ.
• Yếu tố nguy cơ khác: Nam giới trên 30 tuổi, người hút thuốc lá hoặc sử dụng corticosteroid có nguy cơ cao hơn.

1. Cách phòng ngừa chấn thương

• Khởi động kỹ: Trước khi tập gym hoặc làm việc nặng, hãy dành ít nhất 10-15 phút để làm nóng khớp khuỷu và làm mềm các sợi cơ bắp tay.
• Kỹ thuật nâng tạ đúng: Tránh động tác duỗi thẳng tay đột ngột khi đang gồng nặng (như trong bài tập Preacher Curls hoặc Deadlift tay ngửa). Nên giữ khuỷu tay hơi cong để giảm áp lực trực tiếp lên gân đoạn xa.
• Tăng dần cường độ: Không đột ngột nâng mức tạ quá khả năng của bản thân. Gân cần thời gian để thích nghi với áp lực mới lâu hơn so với cơ bắp.
• Lối sống lành mạnh:
  • Bỏ thuốc lá: Chất nicotine làm giảm lưu thông máu đến gân, khiến gân yếu đi và dễ đứt.
  • Dinh dưỡng: Bổ sung thực phẩm giàu Collagen, Vitamin C và Magie để hỗ trợ độ đàn hồi của mô liên kết.

• Lắng nghe cơ thể: Nếu cảm thấy đau nhói hoặc mỏi vùng nếp gấp khuỷu tay kéo dài, hãy nghỉ ngơi và đi khám sớm để phát hiện tình trạng viêm gân trước khi nó tiến triển thành đứt gân.

2. Cách khắc phục (Xử trí khi đã bị chấn thương)

• Rest (Nghỉ ngơi): Ngưng ngay mọi hoạt động của tay bị thương. Sử dụng đai treo tay để cố định.
• Ice (Chườm lạnh): Chườm đá vùng khuỷu tay 15-20 phút/lần, nhiều lần trong ngày để giảm sưng và đau.
• Compression (Băng ép): Quấn băng thun nhẹ quanh khuỷu tay để hạn chế phù nề.
• Elevation (Kê cao): Giữ tay cao hơn mức tim nếu có thể.